BWV 663

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Allein Gott in der Höh sei Ehr

BWV 663 uitgevoerd door Reitze Smits
Lutherse Kerk, Den Haag

"Het karakter van dit stuk heeft Bach duidelijk omschreven; je komt dat eigenlijk zelden tegen."

Overal symbolen

Bach schildert voor de goede verstaander Jezus’ offer, zonder een woord te zeggen.

In de Leipziger Choräle beeldt Bach in drie samenhangende maar zeer verschillende stukken de Drie-eenheid uit. Zijn middelste bewerking van de wekelijks gezongen lutherse Gloria-melodie verklankt de Zoon, na de Vader (BWV 662) en vóór de Heilige Geest (BWV 664).

In dit opvallend lange, uitgebalanceerde werk ligt de koraalmelodie niet bovenop, maar in de tenor, traditioneel de plek van Jezus tussen hemel en aarde. De maatsoort is 3/2, net als in tal van koralen in het Orgelbüchlein die ook met de Passie te maken hebben, en zoals bijvoorbeeld het Crucifixus uit de ‘Hohe Messe’. Net voor de herhaling in het midden steekt de cantus firmus (de koraalmelodie) even boven de bovenstemmen uit, waar de tekst spreekt over Jezus’ hemelse heerschappij. Richting het einde komt de muziek na een bloemrijke solo bijna tot stilstand op het woord ‘Not’ (nood), om daarna in rechte lijn naar het stralende slot ‘erbarm dich unser aller’ te ‘zingen’. Hier krijgt de koraalmelodie plots gezelschap van een extra, gefigureerde stem. Het mooiste symbool zijn wellicht de verfijnde versieringen van de melodie, soms opgewekt virtuoos, soms gekweld chromatisch: Jezus’ leven en lijden?

18 Choräle/Leipziger Choräle, BWV 651-668
In de laatste tien jaar van zijn leven verzamelde en vervolmaakte Bach een reeks van achttien koraalbewerkingen, vermoedelijk met het plan ze, net als het derde deel van de Clavier-Übung in 1739, in druk te laten verschijnen. Het gaat om een selectie van zijn composities uit veel vroeger jaren, toen hij in Weimar, Arnstadt en Mühlhausen als organist werkzaam was. De verzameling werd bekend onder de noemer 18 Choräle of Leipziger Choräle.


BWV
663

Titel
Allein Gott in der Höh sei Ehr

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

Serie
18 Choräle/Leipziger Choräle

Jaartal
1708-1717/1739-1742

Stad
Weimar/Leipzig

Bijzonder
BWV 663a is een vroegere versie van deze koraalbewerking.

Cast & Crew

publicatiedatum 10 oktober 2014
opnameDATUM 29 november 2013
LOCATIE Lutherse Kerk, Den Haag
ORGEL Johann Heinrich Hartmann Bätz, 1762
ORGANIST Reitze Smits
REGISTRANT Arjan de Vos
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTORS OF PHOTOGRAPHY Jorrit Garretsen, Sal Kroonenberg
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Dylan Glyn Jones
KLEURCORRECTIE Jef Grosfeld
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Imke Deters, Zoë de Wilde
interview Onno van Ameijde

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi