All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Bleib bei uns, denn es will Abend werden

BWV 6 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven
Waalse Kerk, Amsterdam

De violoncello piccolo zorgt voor vreugde en optimisme in deze cantate.

Ongeloof op weg naar Emmaüs

Een sobere, strenge blik naar binnen.

Kan het waar zijn? Stond Jezus inderdaad op uit de dood? De vrouwen bij het lege graf zeggen van wel. De twee leerlingen die op weg naar Emmaüs zijn, twijfelen aan het langverwachte wonder. Ze smeken de man die hen vergezelt – en die hun onderweg kundig de profetie onderwijst – om nog wat te blijven, want de nacht valt, de dag is bijna ten einde, de angst... Maar ze zagen niet, of konden nog niet zien, dat ze al die tijd met de verrezen Christus spraken. Hun geloof schoot tekort.

Dat contrast tussen geloof en ongeloof, licht en duisternis, verlossing en zonde is het thema van deze cantate. Bach werkte met een nogal taaie tekst, en veel auteurs vermoeden dan ook de hand van een theoloog. Bach laat het vallen van de nacht horen in allerlei traag dalende lijnen, onder meer op het motief ‘Bleib bei uns’, dat doet denken aan ‘Ruht wohl’ uit de Johannes-Passion, BWV 245 van een jaar eerder. Het smekende openingsdeel heeft een opgewonden fuga in het hart, de innerlijke storm van de apostelen? Als klaroenen roepen ze om de beurt, en plots samen: ‘Bleib bei uns!’

Na een parafrase van het gebed door de alt en een warme hobo da caccia volgt het eerste koraal: nóg eens een angstige smeekbede: ‘Blijf toch bij ons’, maar nu omspeeld door een voorzichtig hoopvolle violoncello piccolo; Bach of zijn bewerker nam dit deel op in de zogenoemde Schübler-Choräle. Pas in het vierde deel, een basrecitatief, wordt de tekstdichter concreet met een waarschuwende verwijzing naar het bijbelboek Openbaring: blijf zondigen en God zal zijn licht wegnemen. De tenor verklankt dan met schrijnende stappen het mulle, ongemakkelijke pad van de zonde afgezet tegen het glanzende ‘licht’, waarop het koor besluit met een kort gebed in de vorm van couplet uit het Lutherlied ‘Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort’.


BWV
6

Titel
Bleib bei uns, denn es will Abend werden

Genre
cantate

Jaartal
1725

Tekstdichter
Christoph Birkmann?

Bestemming
Tweede Paasdag

Eerste uitvoering
2 april 1725

Bijzonder
Het koraal Ach bleib bei uns transcribeerde Bach voor orgel in zijn Schübler-Choräle, BWV 649

Cast & Crew

Publicatiedatum 8 juni 2018
Opnamedatum 11 februari 2018
Locatie Waalse Kerk, Amsterdam
dirigent Jos van Veldhoven
sopraan Maria Keohane
alt Tim Mead
tenor Daniel Johannsen
bas Matthew Brook
Ripiënisten sopraan Hilde Van Ruymbeke, Marjon Strijk
Ripiënisten alt Barnabás Hegyi, Marleene Goldstein
Ripiënisten tenor Kevin Skelton, Guy Cutting
Ripiënisten bas Drew Santini, Matthew Baker
viool 1 Shunske Sato, Anneke van Haaften, Pieter Affourtit
viool 2 Sayuri Yamagata, Lidewij van der Voort, Paulien Kostense
altviool Staas Swierstra, Jan Willem Vis
cello Richte van der Meer, Lucia Swarts
contrabas Robert Franenberg
hobo Martin Stadler, Peter Frankenberg
hobo da caccia Yongcheon Shin
fagot Benny Aghassi
orgel Leo van Doeselaar
klavecimbel Siebe Henstra
Regie en beeldmontage Bas Wielenga
Muziekopname Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Pim van der Lee
Audiomontage- en mix Guido Tichelman
Camera Merijn Vrieling, Ivo Palmen, Martin Struijf, Bjorn Tiebout
Director of photography Merijn Vrieling
Licht Zen Bloot, Henry Rodgers, Patrick Galvin
Regieassistent Ferenc Soeteman
Beeldtechniek Vincent Nugteren
Settechniek Dennis van Hoek
Datahandling Jesper Blok
Projectmanager NEP Peter Ribbens
Interview Onno van Ameijde, Marloes Biermans
Productie concert Imke Deters
Productie opname Jessie Verbrugh

Vocale teksten

Origineel

1. Chor

Bleib bei uns, denn es will Abend
werden, und der Tag hat sich geneiget.

2. Arie (Alt)

Hochgelobter Gottessohn,
lass es dir nicht sein entgegen,
dass wir itzt vor deinem Thron
eine Bitte niederlegen:
Bleib, ach bleibe unser Licht,
weil die Finsternis einbricht.

3. Choral (Sopran)

Ach bleib bei uns, Herr Jesu Christ,
weil es nun Abend worden ist,
dein göttlich Wort, das helle Licht,
lass ja bei uns auslöschen nicht.

In dieser letzt’n betrübten Zeit
verleih uns, Herr, Beständigkeit,
dass wir dein Wort und Sacrament
rein b’halten bis an unser End.

4. Rezitativ (Bass)

Es hat die Dunkelheit
an vielen Orten überhand genommen.
Woher ist aber dieses kommen?
Bloss daher, weil sowohl
die Kleinen als die Grossen
nicht in Gerechtigkeit
vor dir, o Gott, gewandelt
und wider ihre Christenpflicht gehandelt.
Drum hast du auch
den Leuchter umgestossen.

5. Arie (Tenor)

Jesu, lass uns auf dich sehen,
dass wir nicht
auf den Sündenwegen gehen.
Lass das Licht
deines Worts uns helle scheinen
und dich jederzeit treu meinen.

6. Choral

Beweis dein Macht, Herr Jesu Christ,
der du Herr aller Herren bist;
Beschirm dein arme Christenheit,
Dass sie dich lob in Ewigkeit.


Vertaling

1. Koor

Blijf bij ons, want het wordt avond
en de dag heeft zich te rusten gelegd.

2. Aria

Hooggeprezen Zoon van God,
laat het u niet onwelgevallig zijn,
dat wij nu voor uw troon
een bede neerleggen:
Blijf, ach, blijf ons licht,
nu de duisternis valt.

3. Koraal

Blijf toch bij ons, Heer Jezus Christus,
omdat het nu avond geworden is,
uw goddelijk woord, het heldere licht,
laat dat bij ons niet uitdoven.

Verleen ons, Heer, standvastigheid
in deze laatste, droeve tijd;
zodat wij uw woord en sacrament
zuiver houden tot aan ons eind.

4. Recitatief

De duisternis heeft
op vele plaatsen de overhand genomen.
Maar hoe is dat gekomen?
Enkel omdat zowel
de kleinen als de groten
niet in gerechtigheid
voor u, o God, gewandeld
en tegen hun christenplicht gehandeld hebben. Daarom hebt u ook de
kandelaar omgestoten.

5. Aria

Jezus, laat ons u voor ogen houden,
opdat wij niet
op zondige wegen gaan.
Laat het licht van uw woord
helder voor ons schijnen
en u altijd zuiver weergeven.

6. Koraal

Bewijs uw macht, Heer Jezus Christus,
u die de Heer van alle heren bent;
bescherm uw arme christenheid,
opdat zij u looft in eeuwigheid.






Print

Deze werken vind je misschien ook mooi