BWV 957

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Fuga in G groot / Machs mit mir, Gott, nach deiner Güt

BWV 957 uitgevoerd door Bart Jacobs
St.-Bavokerk, Haarlem

Waarom vindt Bart Jacobs het zo leuk om dit werk te spelen?

Een raadsel ontrafeld

Een korte fuga voor klavecimbel toont na ruim 250 jaar zijn ware gezicht.

Dit is niet het enige Bachwerk zonder duidelijke context – dat zijn er vele tientallen, zeker binnen het orgelrepertoire. Slechts weinig stukken ondergingen echter zo’n dramatische twist als dit. Zonder handgeschreven Bachbron ging Machs mit mir Gott, nach deiner Güt jarenlang door voor een fuga. Het bleef zelfs in het midden of het een fuga voor klavecimbel of orgel was. Tot in 1985 in de Verenigde Staten de zogenoemde Neumeister Sammlung werd gevonden, met tussen allerlei tot dan toe ongekende werken van Bach (en anderen) een extra lange versie van BWV 957.

Nog spannender: op de fuga volgt in deze bron naadloos een zetting van het koraal Machs mit mir, Gott, nach deiner Güt. Men sloeg al snel aan het puzzelen en warempel, die melodie blijkt door het hele werk te klinken, goed verstopt in het sierlijke fugathema. Ogen zijn hier iets handiger dan oren, maar luister goed naar elke ‘zware’ tel van de maat. We hebben hier dus te maken met een echte koraalbewerking. Een unicum, of schreef Bach nog meer fuga’s volgens deze techniek?

In de tekst van het lied dat Bach hier bewerkt, overdacht Johann Schein, een van Bachs voorgangers in Leipzig, het einde van het leven. Voor ons wellicht een somber thema, maar voor de barokke gelovigen was de dood een deur naar de hemel die je met God aan je zijde gerust kon openen. Opgewekte muziek was dus niet ongepast, zeker niet op een slotzin als ‘Herr, in deine Händ’, ist alles gut, wenn gut das End’.


BWV
957

Titel
Fuga in G groot / Machs mit mir, Gott, nach deiner Güt

Genre
orgelwerk (koraalbewerking)

Jaartal
vóór 1720

Cast & Crew

Publicatiedatum 4 augustus 2017
Opnamedatum 22 september 2016
Locatie St.-Bavokerk, Haarlem
Organist Bart Jacobs
Orgel Müllerorgel
Regie Bas Wielenga
Muziekopname Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt
Audiomontage -en mix Guido Tichelman
Camera Bas Wielenga, Jeroen Simons
Licht Gregoor van de Kamp
Productie Jessie Verbrugh
Interview Onno van Ameijde

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi