BWV 861

BWV 861

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Das Wohltemperirte Clavier I nr. 16 in g klein

BWV 861 uitgevoerd door Benjamin Alard
in zijn huis in Parijs

Benjamin Alard: "Het karakter van g klein zou ik willen omschrijven als vrij zelfverzekerd, rustig en zachtaardig."

Bachs spiegelpaleis

Met knippen en plakken knutselt Bach uit vrijwel niets een aanstekelijk meesterwerkje.

Een sensuele triller bepaalt de sfeer in deze gemoedelijke prelude. Het is een stuk in drie snelheden voor drie stemmen, met liggende noten in een stem, een sierlijk motiefje met snelle nootjes in een andere en daartussen een kalm kabbelende partij. En dat steeds in andere configuraties. Haasten is uit den boze, zelfs rond de twee harmonische hoogtepunten in het midden van de grote spanningsboog. Het uitgesponnen slot lijkt bijna zijn doel te missen, zeker als de getrilde slotnoot alles nog eens in twijfel trekt.

In het fugathema bereikt Bach pas na enkele kordate stappen en een grote sprong de grondtoon. Het antwoord is nog spannender: in plaats van nieuw materiaal, pakt Bach de twee delen van het thema, keert ze verticaal om en verwisselt ze van plek. Zo ontstaat steeds een keurig pakketje van thema en gespiegeld tegenthema, dat ritmisch en melodisch meer dan genoeg materiaal biedt voor de zogenaamde ‘episodes’, delen (in dit geval vaak zeer kort) waarin het thema zwijgt. Aanstekelijk!

Das Wohltemperirte Clavier, BWV 846-893
48 klavierstukken in alle 24 toonsoorten: dat was het soort uitdaging waar Bach van genoot. In elk van de twee delen van het Wohltemperirte Clavier bracht hij 24 keer het muzikale koppel prelude en fuga samen, twaalf in mineur, twaalf in majeur. In de preludes liet hij zijn fantasie de vrije loop, om in de fuga’s zijn mathematische hoogstandjes te verrichten. In tegenstelling tot de ijzeren discipline waarmee Bach zich voor zijn kerkelijke composities moest inzetten, kon hij zich hier overgeven aan intellectuele Spielerei zonder klemmende deadlines. Het eerste deel van het Wohltemperirte Clavier stamt uit 1722, maar bevat muziek die deels al in de vijf jaar daarvoor werd geschreven. De ontstaansgeschiedenis van deel twee is minder helder: pas rond 1740 stelde hij dit tweede manuscript samen, maar opnieuw dateert een deel van de erin opgenomen preludes en fuga’s uit een veel eerdere periode. De doelgroep van deze verzameling stukken omschreef Bach zelf als volgt: “Zum Nutzen und Gebrauch der Lehr-begierigen Musicalischen Jugend, als auch dere in diesem studio schon habil seyenden besonderem ZeitVertreib.” (Zowel ter lering van de ijverige muzikale jeugd als ter vermaak van de in deze materie al onderlegden.)   


BWV
861

titel
Prelude en fuga in g klein

bijnaam
nr. 16 uit Das Wohltemperirte Clavier I

Genre
klavierwerk (solowerk)

Serie
Das Wohltemperirte Clavier I

Jaartal
1722 of eerder

Stad
Köthen (of Weimar?)

Cast & Crew

publicatiedatum 12 februari 2016
Opnamedatum 18 augustus 2015
locatie Parijs
klavecinist Benjamin Alard
klavecimbel Alain Anselm (1990) naar een 17de eeuws Frans model.
Regie Jan Van den Bossche, Hanna Schreuders
camera en beeldmontage Gijs Besseling
MUZIEKOPNAME, -MONTAGE EN –MIXAGE Guido Tichelman
Productie Hanna Schreuders, Jessie Verbrugh
interview Gijs Besseling

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi