BWV 859

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Das Wohltemperirte Clavier I nr. 14 in fis klein

BWV 859 uitgevoerd door Jacques Ogg
in zijn huis in Bunde, Nederland

"Fis klein is een prachtige toonsoort, vol melancholiek."

Vol melancholie

Dit moet je gewoon spelen.

Voor deze opname waren we te gast bij klavecinist Jacques Ogg in het Limburgse Bunde. Jacques Ogg houdt erg van fis klein, de toonsoort van de Veertiende prelude en fuga uit het Wohltemperirte Clavier: “het is een wonderlijke toonsoort, vol melancholie.” En ingenieus als Bach is, laat hij in deze Prelude en fuga zien hoe hij op verschillende manieren dat prachtige, zwaarmoedige karakter kan weergeven. In de Prelude kiest hij ervoor minieme middelen te gebruiken. Het thema is gebaseerd op slechts vier noten en het stuk is vrijwel helemaal opgezet als een tweestemmige inventie. En juist in die eenvoud toont zich de meester. In de vierstemmige Fuga is de melancholie onder meer te horen in het zuchtende tegenthema. “Het zit allemaal zo subtiel in elkaar, dit moet je gewoon spelen”, aldus klavecinist Jacques Ogg.

Das Wohltemperirte Clavier, BWV 846-893
48 klavierstukken in alle 24 toonsoorten: dat was het soort uitdaging waar Bach van genoot. In elk van de twee delen van het Wohltemperirte Clavier bracht hij 24 keer het muzikale koppel prelude en fuga samen, twaalf in mineur, twaalf in majeur. In de preludes liet hij zijn fantasie de vrije loop, om in de fuga’s zijn mathematische hoogstandjes te verrichten. In tegenstelling tot de ijzeren discipline waarmee Bach zich voor zijn kerkelijke composities moest inzetten, kon hij zich hier overgeven aan intellectuele Spielerei zonder klemmende deadlines.

Het eerste deel van het Wohltemperirte Clavier stamt uit 1722, maar bevat muziek die deels al in de vijf jaar daarvoor werd geschreven. De ontstaansgeschiedenis van deel twee is minder helder: pas rond 1740 stelde hij dit tweede manuscript samen, maar opnieuw dateert een deel van de erin opgenomen preludes en fuga’s uit een veel eerdere periode. De doelgroep van deze verzameling stukken omschreef Bach zelf als volgt: ‘Zum Nutzen und Gebrauch der Lehr-begierigen Musicalischen Jugend, als auch dere in diesem studio schon habil seyenden besonderem ZeitVertreib.’ (‘Zowel ter lering van de ijverige muzikale jeugd als ter vermaak van de in deze materie al onderlegden.’)


BWV
859

titel
Prelude en fuga in fis klein

Bijnaam
nr. 14 uit Das Wohltemperirte Clavier I

Genre
klavierwerk

Serie
Das Wohltemperirte Clavier I

Jaartal
1722 of eerder

Stad
K├Âthen (of Weimar?)

Cast & Crew

Publicatiedatum 5 oktober 2018
Opnamedatum 10 maart 2018
Locatie Bunde, Nederland
Klavecinist Jacques Ogg
Klavecimbel Cristofori, ca. 1710
Regie Jan Van den Bossche
Muziekopname, -montage en -mix Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt
Camera en interview Gijs Besseling
Productie Marco Meijdam

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi