All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Ich bin vergnügt mit meinem Glücke

BWV 84 uitgevoerd door Maria Keohane en de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Fabio Bonizzoni
Waalse Kerk, Amsterdam

Dirigent Fabio Bonizzoni legt uit waarom Bach troost biedt aan iedereen.

Een mysterieuze aanpassing

Waarom verving Bach het woord ‘Stand’ door ‘Glück’?

Hobo en sopraan getuigen van hun geluk in deze solocantate. Het is één van de weinige stukken die Bach zelf ook als ‘cantata’ aanduidde. De tekst is afkomstig uit een van de bundels van Bachs vaste tekstschrijver, Christian Friedrich Henrici, die schreef onder het pseudoniem Picander. Bach paste echter zijn eerste regel aan; Picander schrijft ‘Ich bin vergnügt mit meinem Stand’, Bach maakt daar 'Glücke' van. Dat verschil zet dirigent John Eliot Gardiner aan tot speculatie. In zijn Bachboek Music in the Castle of Heaven beschrijft hij hoe Bach was geobsedeerd door status en zich vaak miskend zou hebben gevoeld. Zou het om die reden voor Bach moeilijk te slikken zijn geweest op muziek te zetten hoe tevreden hij met zijn ‘stand’ was, en zou hij er daarom voor gekozen hebben de tekstversie ‘Glücke’ te gebruiken? Misschien. Een andere theorie luidt, dat het neerleggen bij de maatschappelijke stand (‘haal je maar niets in het hoofd’) voor Bach wellicht ál te anti-revolutionair zou zijn geweest, en ‘Glücke’ daarom beter paste.
Hoe het ook zij, tekst en muziek staan onmiskenbaar in dienst van God. ‘Ich esse mit Freude mein wenige Brot’, zingt de sopraan content, wetend dat zij van God niets te eisen heeft.       


BWV
84

Titel
Ich bin vergnügt mit meinem Glücke

Genre
cantate

Jaartal
1727

Stad
Leipzig

Tekstdichter
Christian Friedrich Henrici (alias Picander)

Bestemming
Septuagesima

Eerste uitvoering
waarschijnlijk 9 februari 1727

Cast & Crew

publicatiedatum 14 augustus 2015
opnamedatum 17 januari 2015
Locatie Waalse Kerk, Amsterdam
Dirigent en orgel Fabio Bonizzoni
sopraan Maria Keohane
alt Barnabás Hegyi
tenor Robert Buckland
bas Matthias Winckhler
viool 1 Shunske Sato, Pieter Affourtit, Anneke van Haaften
viool 2 Sayuri Yamagata, Paulien Kostense, Annelies van der Vegt
altviool Staas Swierstra, Jan Willem Vis
cello Lucia Swarts, Richte van der Meer
contrabas Robert Franenberg
hobo Martin Stadler, Peter Frankenberg, Yongcheon Shin
fagot Benny Aghassi
groot orgel Leo van Doeselaar
Productie concert Erik van Lith, Marco Meijdam
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Joost Honselaar
DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY Simon Aarden
CAMERA Simon Aarden, Ruben van den Broeke, Jorrit Garretsen, Benjamin Sparschuh, Indy Hamid
MONTAGE Joost Honselaar
MUZIEKOPNAME Leo de Klerk
LICHT Zen Bloot
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Zoë de Wilde
PARTITUURCOACHING Niek Wijns
MAKE UP Marloes Bovenlander, Jamila el Bouch
CAMERA-ASSISTENT Izak de Dreu
Licht-assistent Jur Oster
Geluids-assistenten Jaap Firet, Jaap van Stenis, Bobby Verbakel
Muziekmontage en –mixage Leo de Klerk, Frank van der Weij
Muziekmontage en –mixage assistent Nina Kraszewska
Kleurcorrectie Jef Grosfeld
interview Gijs Besseling, Kasper Koudenburg
MET DANK AAN Nienke Meuleman

Vocale teksten

Origineel

1. Arie 

Ich bin vergnügt mit meinem Glücke,
das mir der liebe Gott beschert.
Soll ich nicht reiche Fülle haben,
so dank ich ihm vor kleine Gaben
und bin auch nicht derselben wert.

2. Rezitativ

Gott ist mir ja nichts schuldig,
und wenn er mir was gibt,
so zeigt er mir, dass er mich liebt;
ich kann mir nichts bei ihm verdienen,
denn was ich tu, ist meine Pflicht.
Ja! wenn mein Tun 
gleich noch so gut geschienen,
so hab ich doch nichts Rechtes ausgericht'.
Doch ist der Mensch so ungeduldig,
dass er sich oft betrübt,
wenn ihm der liebe Gott nicht überflüssig gibt.
Hat er uns nicht so lange Zeit
umsonst ernähret und gekleidt
und will uns einsten seliglich
in seine Herrlichkeit erhöhn?
Es ist genug vor mich,
Dass ich nicht hungrig darf zu Bette gehn.

3. Arie

Ich esse mit Freuden mein weniges Brot
und gönne dem Nächsten
von Herzen das Seine.
Ein ruhig Gewissen, ein fröhlicher Geist,
ein dankbares Herze, das lobet und preist,
vermehret den Segen, verzuckert die Not.

4. Rezitativ

Im Schweisse meines Angesichts
will ich indes mein Brot geniessen,
und wenn mein Lebenslauf,
mein Lebensabend wird beschliessen,
so teilt mir Gott den Groschen aus,
da steht der Himmel drauf.
O! wenn ich diese Gabe
zu meinem Gnadenlohne habe,
so brauch ich weiter nichts.

5. Choral

Ich leb indes in dir vergnüget
und sterb ohn alle Kümmernis,
mir genüget, wie es mein Gott füget,
ich glaub und bin es ganz gewiss:
durch deine Gnad und Christi Blut
machst du's mit meinem Ende gut.


Vertaling

1. Aria

Ik ben tevreden met het geluk,
dat de lieve God mij schenkt.
Ik ontvang geen grote rijkdommen,
maar dank hem voor de kleine gaven
die ik niet waardig ben.

2. Recitatief

God is mij immers niets schuldig,
en als hij mij iets schenkt,
dan laat hij zien dat hij mij liefheeft;
ik kan niets bij hem verdienen,
want ik vervul al doende mijn plicht.
Ja! Ook als mijn doen
zo goed leek,
heb ik toch niets goeds verricht.
Maar de mens is zo ongeduldig,
dat hij vaak bedroefd is,
als de lieve God niet in overvloed schenkt.
Heeft hij ons niet al die tijd
gevoed en gekleed zonder daarvoor iets terug te willen
en wil hij ons niet ooit
opnemen in zijn heerlijkheid?
Het is voor mij genoeg,
dat ik niet hongerig naar bed hoef te gaan.

3. Aria

Ik eet mijn weinige brood met vreugde
en gun mijn naaste
van harte wat hij bezit.
Een rustig geweten, een vrolijke geest,
een dankbaar hart dat looft en prijst,
de zegen vergroot en de nood verzacht.

4. Recitatief

In het zweet mijns aanschijns
wil ik nu mijn brood eten,
en als aan het eind van mijn leven
ook mijn levensavond ten einde loopt,
dan betaalt God mij met de klinkende
munt, waarop de hemel is afgebeeld.
O! Als ik dat geschenk
als genadeloon mag ontvangen,
dan heb ik daaraan genoeg.

5. Koraal

Ik leef intussen vol vreugde in u
en sterf zonder bekommeringen,
voor mij voldoet dat wat God heeft
voorzien, ik geloof in u en vertrouw op u:
door uw genade en het bloed van Christus
geeft u mij een goed einde.



Print

Deze werken vind je misschien ook mooi