BWV 736

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Valet will ich dir geben

BWV 736 uitgevoerd door Wolfgang Zerer
Sint-Catharinakerk, Hamburg

"Je zou denken dat het een treurig koraal is, maar Bach verklankt het 'Sterbelied' "Valet will ich dir geben" met een vrolijke inslag".

Een lesje in positief denken

Bachs eerbetoon aan een man die er tijdens een pestepidemie nagenoeg alleen voor stond.

De hymne die ten grondslag ligt aan deze koraalbewerking moet Bach bijzonder hebben aangesproken. Valet will ich dir geben is een zogenaamd Sterbelied en is geïnspireerd door hartverscheurende gebeurtenissen. Tekstdichter Valerius Herberger was predikant in zijn geboortestad, de Duitse protestantse enclave Fraustadt in het Poolse Silezië. In 1613 brak er de pest uit. Een groot deel van de bevolking viel ten prooi aan de ziekte en velen vluchtten. Maar Herberger bleef en was ten slotte vaak de enige die, samen met de doodgraver, de lijken ter aarde bestelde. Zijn geloof moet hem tot geweldige steun zijn geweest en tot grote hoogte hebben opgestuwd – zijn smartelijke maar toch hoopvolle smeekbede aan God op het hoogtepunt van de ellende is de enige die hij ooit schreef.
Een jaar later verscheen het lied in druk, voorzien van een melodie van de plaatselijke cantor Melchior Teschner. De uitgebreide ondertitel luidt: “Een devoot gebed waarmee in de herfst van het jaar 1613 de gereformeerde burgers van Fraustadt het hart van de Here God vermurwden, zodat hij barmhartig zijn genadeloze zweep neerlegde door toedoen waarvan tweeduizend mannen en vrouwen waren ingeslapen. Tevens een lied van troost waarin een vroom hart vaarwel zegt tegen deze wereld.”
De melodie die Teschner bij het lied maakte, sluit, zoals gebruikelijk in de zeventiende eeuw, niet echt aan bij de emotionele lading van de tekst. Hoe anders gaat Bach los, na pro forma de eerste twee regels van de melodie te citeren. Hij schreef een overrompelende compositie vol dwingende overtuigingskracht. Hier klampt iemand zich vast aan het vooruitzicht van de goede afloop, niet met de moed der wanhoop, maar met alle kracht die in hem is. Een lesje in positief denken dat ook in onze tijd bepaald niet misstaat. 


BWV
736

Titel
Valet will ich dir geben

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

Jaartal
Onbekend, waarschijnlijk een vroeg werk.

stad
Weimar?

bijzonder
In verschillende bronnen is na de koraalbewerking een becijferde zetting van het koraal toegevoegd. Deze is waarschijnlijk niet van Bach.

Cast & Crew

publicatiedatum 15 januari 2016
opnamedatum 21 oktober 2014
LOCATIE Sint-Catharinakerk, Hamburg
ORGEL Verschillende bouwers van de 15de tot de 19de eeuw. Reconstructie: Flentrop 2013.
ORGANIST Wolfgang Zerer
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg
CAMERA ASSISTENTEN Andreas Grotevent, Lucas Lütz
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Jasper Verkaart
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Hanna Schreuders
interview Onno van Ameijde
Met dank aan Vadim Dukart, Andreas Fischer

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi