BWV 709

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Herr Jesu Christ, dich zu uns wend

BWV 709 uitgevoerd door Leo van Doeselaar
Sint-Catharinakerk, Hamburg

Wat is er archaïsch aan deze koraalbewerking?

Een plechtige zoektocht

Ietwat archaïsch roept Bach Christus aan om de weg naar de waarheid te vinden.

Deze koraalbewerking is ontroerend simpel. De rijk versierde melodie in de sopraan schrijdt traag voort en drukt zo een plechtig stempel op het stuk. De drie onderstemmen voegen daaraan uiterst bescheiden het hunne toe, met gebruikmaking van flarden uit de originele koraalmelodie.
Bach maakte meerdere bewerkingen van dit koraal, die allemaal een ander aspect van de tekst als uitgangspunt nemen. Waar bijvoorbeeld BWV 655 aansluit bij de jubel van de engelenschaar uit het derde couplet, lijkt het of Bach hier het eerste couplet in gedachten had. Daarin wordt de hulp van Christus ingeroepen om de weg naar de waarheid te vinden.
De lang aangehouden beginnoten van iedere frase duiden er mogelijk op dat dit de eerste keer is dat Bach dit koraal bewerkte. Het stuk dateert in elk geval uit zijn jonge jaren, uit de vroege Weimarperiode, of wie weet nog uit de tijd dat hij in Mühlhausen werkte. De ietwat archaïsche sfeer die wordt opgeroepen, beviel Bach zelf later misschien minder; het is in elk geval niet aan hem te danken dat dit stuk bewaard bleef. 

Kirnbergerschen Sammlung, BWV 690-713
Bach heeft veel van zijn composities gekoesterd. Hij zorgde dat ze werden gebundeld of gerecycled en als het even kon werden uitgegeven. Maar er zijn ook stukken die achter het net visten. Zoals de vierentwintig vroege orgelcomposities die bekend geworden zijn als de Kirnbergerschen Sammlung. We danken de overlevering van deze werken aan Bachs student Johann Kirnberger, die na de dood van zijn leermeester onder meer vierentwintig orgelcomposities verzamelde. Wat het meest opvalt aan deze collectie is het gebrek aan samenhang. De enige overeenkomst is dat alle werken zeer waarschijnlijk stammen uit de periode vóór 1710.


BWV
709

Titel
Herr Jesu Christ, dich zu uns wend

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

serie
Kirnbergerschen Sammlung

Jaartal
vóór 1710?

stad
Mühlhausen of Weimar

bijzonder
Van dit koraal heeft Bach later nog meer bewerkingen gemaakt: BWV 632, 655, 726 en 749.

Cast & Crew

publicatiedatum 23 oktober 2015
opnamedatum 21 oktober 2014
LOCATIE Sint-Catharinakerk, Hamburg
ORGEL Verschillende bouwers van de 15de tot de 19de eeuw. Reconstuctie: Flentrop 2013.
ORGANIST Leo van Doeselaar
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTORS OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg, Ruben van den Broeke
CAMERA ASSISTENTEN Andreas Grotevent, Lucas Lütz
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Jasper Verkaart
interview Onno van Ameijde
Met dank aan Vadim Dukart, Andreas Fischer

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi