BWV 665

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Jesus Christus, unser Heiland

BWV 665 uitgevoerd door Leo van Doeselaar
Sint-Catharinakerk, Hamburg

"Iedere regel krijgt een ongelooflijk dramatische lading; Bach haalt alles uit de kast."

Lijdend offerbrood

Bach legt de vinger op de zere plek door het lijden tijdens de communie duidelijk te laten horen.

'Jesus Christus unser Heiland' is een eucharistiegezang – bedoeld om te zingen tijdens het delen van brood en wijn. De tekst onderstreept het belang van de transformatie van Christus’ lichaam en bloed in brood en wijn voor het zielenheil. De aanduiding ‘sub communione’ bij deze bewerking van Bach bevestigt dat dit stuk ook tijdens de viering van het avondmaal gebruikt werd. In deze zetting – oorspronkelijk in Weimar gecomponeerd en later in Leipzig licht bewerkt – klinkt elk van de vier regels van de koraalmelodie vier keer; telkens twee maal versierd maar duidelijk herkenbaar in de hogere stemmen, vervolgens een keer rechttoe-rechtaan in het pedaal, en ter afsluiting nog een keer omspeeld in de bovenste stem.

Terwijl de originele Latijnse hymne in de eerste strofe spreekt van Christus die zich als offerbrood aan ons gaf, voegt Luther er in zijn herdichting wat kleurrijker aan toe dat hij dat deed ‘door zijn bitter lijden’ (‘durch das bitter Leiden sein’). Het was duidelijk deze regel – de derde – die Bach hier wilde uitlichten. Hij put zich daarbij uit in van boven naar beneden en van beneden naar boven lopende chromatische lijntjes die elkaar voortdurend kruisen. Zo werd voor de gelovigen in Weimar en Leipzig tijdens het eten van brood en wijn Christus’ bitter lijden ook hoorbaar.

18 Choräle/Leipziger Choräle, BWV 651-668
In de laatste tien jaar van zijn leven verzamelde en vervolmaakte Bach een reeks van achttien koraalbewerkingen, vermoedelijk met het plan ze, net als het derde deel van de Clavier-Übung in 1739, in druk te laten verschijnen. Het gaat om een selectie van zijn composities uit veel vroeger jaren, toen hij in Weimar, Arnstadt en Mühlhausen als organist werkzaam was. De verzameling werd bekend onder de noemer 18 Choräle of Leipziger Choräle.


BWV
665

Titel
Jesus Christus, unser Heiland

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

serie
18 Choräle/Leipziger Choräle

Jaartal
1708-1717/1739-1742

stad
Weimar/Leipzig

Cast & Crew

publicatiedatum 20 november 2015
opnamedatum 21 oktober 2014
LOCATIE Sint-Catharinakerk, Hamburg
ORGEL Verschillende bouwers van de 15de tot de 19de eeuw. Restauratie: Flentrop 2013.
ORGANIST Leo van Doeselaar
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg
CAMERA ASSISTENTEN Andreas Grotevent, Lucas Lütz
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
interview Onno van Ameijde
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Hanna Schreuders
Met dank aan Vadim Dukart, Andreas Fischer

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi