BWV 655

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Trio super: Herr Jesu Christ, dich zu uns wend

BWV 655 uitgevoerd door Leo van Doeselaar
Sint-Catharinakerk, Hamburg

Binnen het genre van het koraaltrio is dit werk echt een hoogtepunt volgens Leo van Doeselaar.

Bach met een snufje Vivaldi

Met een snel wandelende baslijn en jubelende bovenstemmen gaf Bach dit trio een Italiaans tintje.

Wat een kernachtig en vederlicht stuk! Anders dan zijn voorgangers werkte Bach niet vaak koralen om tot een trio. Hier wel en zo is dit aanstekelijke werk voor twee klavieren en pedaal is een mooie aanvulling op zijn zes geliefde orgeltrio’s, BWV 525-530. Bach zou natuurlijk Bach niet zijn als hij de spelregeltjes van het genre niet naar zijn hand zette. Hij zag er namelijk van af om de liedmelodie in lange notenwaarden door het hele stuk heen te weven, zoals voorheen gebruikelijk was. De melodie fungeert wel als basismateriaal voor de twee hoogste stemmen, en duikt zelfs op als saluut in de bas aan het eind van deze bewerking. Maar toch gaf deze aanpak Bach voldoende vrijheid om zijn versie een Italiaanse schwung mee te geven: de jubelende bovenstemmen worden effectief voortgestuwd door een Vivaldiaans snelwandelende baslijn.

Bach bewerkte dit koraal maar liefst vijf keer, wat op een bijzondere verbondenheid met de tekst duidt. ‘Herr Jesu Christ, dich zu uns wend’ is dan ook een lofzang zonder keerzijde: de strekking is: loof de Heer, want hij wijst ons de weg van de waarheid. Het hoogtepunt voltrekt zich in het derde couplet, dat uitnodigt tot een samenzang met de engelenschaar en waarin wordt gezinspeeld op ‘eeuwige vreugde en gelukzalig licht’ in de toekomst. Niet verwonderlijk dus dat Bach hier, om dat heerlijk vooruitzicht kracht bij te zetten, een aantal zeldzame hoge c’s voorbij laat komen.

18 Choräle/Leipziger Choräle, BWV 651-668
In de laatste tien jaar van zijn leven verzamelde en vervolmaakte Bach een reeks van achttien koraalbewerkingen, vermoedelijk met het plan ze, net als het derde deel van de Clavier-Übung in 1739, in druk te laten verschijnen. Het gaat om een selectie van zijn composities uit veel vroeger jaren, toen hij in Weimar, Arnstadt en Mühlhausen als organist werkzaam was. De verzameling werd bekend onder de noemer 18 Choräle of Leipziger Choräle.


BWV
655

titel
Trio super: Herr Jesu Christ, dich zu uns wend

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

Serie
18 Choräle/Leipziger Choräle

Jaartal
1708-1717/1739-1742

Stad
Weimar/Leipzig

Bijzonder
Van deze compositie bestaat ook een vroegere, soberder versie uit de Weimartijd, BWV 655a.

Cast & Crew

publicatiedatum 9 oktober 2015
opnamedatum 21 oktober 2014
LOCATIE Sint-Catharinakerk, Hamburg
orgel Verschillende bouwers van de 15de tot de 19de eeuw. Restauratie: Flentrop 2013.
ORGANIST Leo van Doeselaar
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTORS OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg
CAMERA ASSISTENTEN Andreas Grotevent, Lucas Lütz
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
beeldMONTAGE Jasper Verkaart
interview Onno van Ameijde
MET DANK AAN Vadim Dukart, Andreas Fischer

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi