BWV 639

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ

BWV 639 uitgevoerd door Leo van Doeselaar
Sint-Catharinakerk, Hamburg

“Het wordt er eigenlijk ingewreven, het is niet zomaar klagen, maar echt in- en indroevig.”

"Nooit is Jezus ontroerender aangeroepen"

De wankelmoedige mens verpakt in bedrieglijke eenvoud.

Stille wateren, diepe gronden. In dit eenvoudige koraalvoorspel roert zich heel wat meer dan zich op het eerste gehoor openbaart. De trage, zachtmoedige melodie van Agricola’s zestiende-eeuwse kerklied ‘Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ’ wordt door het pedaal van een zich rustig voortbewegende ondersteuning voorzien. Maar schijn bedriegt, want op de achtergrond wringt de tenor zich wanhopig in nederige bochten. De koraaltekst schetst dan ook het beeld van een vertwijfeld mens dat zich aan Christus vastklemt, zich ondertussen afvragend of hij wel opgewassen is tegen de taak naar zijn woord te leven. De verschillende ingrediënten van dit enige trio in het Orgelbüchlein laat Bach versmelten tot een driedimensionaal geheel. Nooit is Jezus ontroerender aangeroepen, vond Maarten ‘t Hart. En daar valt weinig tegenin te brengen.

Orgelbüchlein, BWV 599-644
Bach begon al in zijn tijd als hoforganist in Weimar (1708-1717) een eerste collectie aan te leggen van koraalbewerkingen van Lutherse kerkliederen. Blijkens de inhoudsopgave had het een bundel met 164 composities moeten worden, maar het werden er uiteindelijk niet meer dan 46. Die ordening, gecombineerd met de geringe lengte van de stukken, wijst erop dat Bach van plan is geweest een complete cyclus van koraalvoorspelen voor in de kerk samen te stellen. Later, in zijn tijd in Köthen, voorzag hij de bundel van een titelpagina. Daarop staat: Orgel-Büchlein, Worinne einem anfahenden Organisten Anleitung gegeben wird, auff allerhand Arth einen Choral durchzuführen… (Orgelboekje, waarin een beginnend organist geleerd wordt een koraal op allerlei manieren te bewerken…). De verzameling bestemde hij dus toen pas als leerboek, wellicht om in 1722 te presenteren bij zijn sollicitatie voor de post van Thomascantor in Leipzig, waar hem een belangrijke onderwijstaak te wachten stond. De leerlingen zullen er een kluif aan gehad hebben, want in een notendop bevatten de voorspelen het complete gamma aan barokke klaviertechnieken.   


BWV
639

Titel
Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

serie
Orgelbüchlein

Jaartal
ca. 1708-1717

stad
Weimar

bijzonder
Een variant op deze bewerking, BWV Anh. II 73, is niet van Bach.

Cast & Crew

publicatiedatum 3 juli 2015
opnamedatum 21 oktober 2014
LOCATIE Sint-Catharinakerk, Hamburg
ORGEL Verschillende bouwers van de 15de tot de 19de eeuw. Reconstructie: Flentrop 2013.
ORGANIST Leo van Doeselaar
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg
CAMERA ASSISTENTEN Andreas Grotevent, Lucas Lütz
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Jasper Verkaart
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Hanna Schreuders
interview Onno van Ameijde
Met dank aan Vadim Dukart, Andreas Fischer

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi