BWV 612

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Wir Christenleut

BWV 612 uitgevoerd door Theo Jellema
Stiftskirche St. Georg, Goslar-Grauhof

"Bach schreef een baslijn die bijna ongecoördineerd lijkt. Dat zou een uiting kunnen zijn van hele grote vreugde."

Perpetuum mobile

Jezus’ neerdalen op aarde is duidelijk hoorbaar.

De eerste toon die je hoort in dit stuk, is de eerste noot van het lied Wir Christenleut. En dat is maar goed ook, want anders zou voor ons de koraalmelodie misschien ondersneeuwen in de vrolijk dalende loopjes. Ze zijn prominent aanwezig, als een soort perpetuum mobile. Maar Bach wist wat hij deed. Bovendien kon in zijn tijd iedereen de melodie van dit bekende kerstlied wel dromen. De tekst gaat over Christus die, omdat hij als mens op aarde kwam, de mensheid heeft verlost. Die neerwaartse loopjes in de middenstemmen zouden hier dus het neerdalen van Gods zoon op aarde kunnen symboliseren, terwijl de koraalmelodie fier in de bovenstem boven het aardse uit schalt. De achtste noten in het pedaal verhogen de feestvreugde.

 Orgelbüchlein, BWV 599-644
Bach begon al in zijn tijd als hoforganist in Weimar (1708-1717) een eerste collectie aan te leggen van koraalbewerkingen van Lutherse kerkliederen. Blijkens de inhoudsopgave had het een bundel met 164 composities moeten worden, maar het werden er uiteindelijk niet meer dan 46. Die ordening, gecombineerd met de geringe lengte van de stukken, wijst erop dat Bach van plan is geweest een complete cyclus van koraalvoorspelen voor in de kerk samen te stellen. Later, in zijn tijd in Köthen, voorzag hij de bundel van een titelpagina. Daarop staat: Orgel-Büchlein, Worinne einem anfahenden Organisten Anleitung gegeben wird, auff allerhand Arth einen Choral durchzuführen… (Orgelboekje, waarin een beginnend organist geleerd wordt een koraal op allerlei manieren te bewerken…). De verzameling bestemde hij dus toen pas als leerboek, wellicht om in 1722 te presenteren bij zijn sollicitatie voor de post van Thomascantor in Leipzig, waar hem een belangrijke onderwijstaak te wachten stond. De leerlingen zullen er een kluif aan gehad hebben, want in een notendop bevatten de voorspelen het complete gamma aan barokke klaviertechnieken.  


BWV
612

titel
Wir Christenleut

genre
orgelwerk (koraalbewerking)

Serie
Orgelbüchlein

Jaartal
ca. 1708-1717

Stad
Weimar

Bijzonder
Opgenomen in een handschrift met 45 andere koraalvoorspelen; pas in 1722 in Köthen kreeg het manuscript een titelblad, met daarop de vermelding Orgelbüchlein.

Cast & Crew

publicatiedatum 13 januari 2017
opnamedatum 24 augustus 2015
LOCATIE Stiftskirche St. Georg, Goslar-Grauhof
ORGANIST Theo Jellema
orgel Christoph Treutmann, 1731
REGIE en montage Onno van Ameijde
CAMERA Maarten van Rossem, Onno van Ameijde
MUZIEKopname, audioMONTAGE -en MIX Holger Schlegel
interview Onno van Ameijde
PRODUCTIE film Jessie Verbrugh

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi