All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Concert in d klein

BWV 596 uitgevoerd door Leo van Doeselaar
Sint-Catharinakerk, Hamburg

Bijzonder aan dit stuk is dat Bach zelf de registratieaanwijzingen heeft genoteerd.

Onvergelijkbare dingen

Meteen is duidelijk dat dit niet de gebruikelijke Bach is

Bijna onvoorstelbaar lang wordt er aan het begin van dit stuk gepreludeerd op één obsessief herhaalde noot: meteen is duidelijk dat dit niet de gebruikelijk Bach is. Dit Concert in d klein is dan ook een orgelversie van een concert voor twee violen en orkest uit Antonio Vivaldi’s (1678-1741) L’Estro Armonico, een collectie die in 1711 bij de Amsterdamse muziekuitgever Estienne Roger verscheen. Vivaldi’s muziek was geliefd door heel Europa, en Duitsland was geen uitzondering. Bach maakte tijdens zijn jaren aan het hof in Weimar een reeks bewerkingen voor orgel en klavecimbel van Italiaanse concertmuziek, waaronder een zestal concerten van Vivaldi.
De precieze functie van deze bewerkingen is niet duidelijk, maar ze houden verband met een liefde voor Italiaanse muziek in Weimar. Op 8 Juli 1713 keerde prins Johann Ernst van Sachsen Weimar terug naar huis na twee jaar aan de universiteit van Utrecht gestudeerd te hebben. De prins was zelf een bekwaam violist en componist, en waarschijnlijk heeft hij een flinke stapel gloednieuwe muziek meegenomen uit de Lage Landen. Een maand eerder al schreef een leerling van Bach dat hij in Weimar wilde blijven: hij zou zo na terugkeer van de prins “veel mooie Italiaanse en Franse muziek kunnen horen” (“kunte also noch manche schöne Italienische und Frantzösische music hören”). Bovendien zou Bach zelf ongetwijfeld “onvergelijkbare dingen” (“unvergleichliche Sachen”) op het vernieuwde orgel in de slotkapel spelen. Dit concert biedt de mogelijkheid tot beide. In een door Bach zelf geschreven handschrift noteerde hij zelfs eigenhandig de registratieaanwijzingen. Van de spannende opening, via het bitterzoet zingende middendeel, tot het opwindende slotdeel konden organist en orgel zo een onvergelijkbaar Italiaanse bries door Weimar laten waaien.


BWV
596

Titel
Concert in d klein

genre
orgelwerk (concert)

Jaartal
1714-17

stad
Weimar

Bijzonder
Een bewerking van Vivaldi’s Concert in d klein uit L’Estro Armonico, opus III nr. 11. Tot 1911 werd gedacht dat het een concert van Wilhelm Friedemann Bach was.

Cast & Crew

publicatiedatum 21 augustus 2015
opnamedatum 21 oktober 2014
LOCATIE Sint-Catharinakerk, Hamburg
ORGEL Verschillende bouwers van de 15de tot de 19de eeuw. Restauratie: Flentrop 2013.
ORGANIST Leo van Doeselaar
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg
CAMERA ASSISTENTEN Andreas Grotevent, Lucas Lütz
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Jasper Verkaart
interview Onno van Ameijde
Met dank aan Vadim Dukart, Andreas Fischer

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi