BWV 575

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Fuga in c klein

BWV 575 uitgevoerd door Erwin Wiersinga
Stiftskirche St. Georg, Goslar-Grauhof

"Het is gewoon een grillig, gek stuk."

Onbesuisde strapatsen

Overenthousiast en rusteloos – typisch een werk van de jonge Bach.

Een opmerkelijk thema, rusteloos passagewerk, qua sfeer tamelijk eenduidig maar met een frappant slot – dat kan niet anders dan een van Bachs jeugdwerken zijn. Het ontbreken van een autograaf (de vroegste kopieën stammen uit Bachs periode in Leipzig) kan daarbij als extra bewijs worden opgevat. Want vaak lijkt Bach een broertje dood te hebben aan zijn overenthousiaste vroege werk. Wellicht zal hij zich achteraf ietwat voor zijn onbesuisde strapatsen hebben gegeneerd en wilde hij ze niet voor de eeuwigheid bewaren. De term ‘huzarenstijl’ die zijn biograaf Forkel voor dit soort orgelstukken gebruikte, wijst erop dat ook tijdgenoten het adolescentenwerk niet a priori waardeerden.  

Maar gelukkig deelden niet al zijn vakbroeders die opinie. Net als zijn beroemde Toccata en fuga in d klein, BWV 565, werd ook deze fuga ijverig overgepend. Tussen beide werken zijn trouwens nog wel meer overeenkomsten te ontwaren. Het thema dat met de deur in huis valt en telkens eindigt met een geheimzinnige, ademstokkende rust bijvoorbeeld, of die vrije, toccata-achtige sfeer, vormgegeven met een veelheid aan jakkerende zestiende noten. Om nog maar te zwijgen van de verrassende, diep donderende interventie van het pedaal aan het slot. Niet één, maar drie cadensen had Bach nodig om zichzelf ten slotte het zwijgen op te leggen. Waarvan akte.


BWV
575

titel
Fuga in c klein

genre
orgelwerk

Jaartal
1705-1717?

Stad
Arnstadt, Mühlhausen of Weimar?

Bijzonder
Een autograaf is niet bekend; kopieën van dit werk stammen op z’n vroegst uit Leipzig.

Cast & Crew

publicatiedatum 27 mei 2016
opnamedatum 24 augustus 2015
LOCATIE Stiftskirche St. Georg, Goslar-Grauhof
orgel Christoph Treutmann, 1731
ORGANIST Erwin Wiersinga
CAMERAREGIE en montage Onno van Ameijde
CAMERA Maarten van Rossem, Onno van Ameijde
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
interview Onno van Ameijde
PRODUCTIE Jessie Verbrugh

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi