BWV 548

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Prelude en fuga in e klein

BWV 548 uitgevoerd door Reitze Smits
Grote of Jacobijnerkerk, Leeuwarden

"Alsof je een wig ergens indrijft en het hout uit elkaar splijt."

Een tweedelige symfonie voor orgel

Bach bestemde dit uitgelezen werk voor een dito publiek

De Prelude en fuga in e klein is behalve een van de langste ook een van de meest gecompliceerde orgelwerken van Bach. Het dateert uit zijn Leipziger periode en staat bijzonder hoog genoteerd bij zowel liefhebbers als kenners van zijn orgelmuziek. Maarten ’t Hart omschrijft de prelude als voorbode van de klacht van de gewonde Amfortas in Wagners Parsifal en vindt de fuga ‘verbijsterend’, terwijl de negentiende-eeuwse Bachvorser Spitta zelfs spreekt over ‘een tweedelige symfonie’. De zwaarmoedige prelude zwoegt inderdaad getormenteerd voorwaarts, terwijl de vierstemmige fuga met zijn solistische passages, toonladderfragmenten en last but not least da capo-structuur je gewoonweg perplex achterlaat.

Je kunt je afvragen of zo’n uitgelezen werk niet voor een speciale gelegenheid is gecomponeerd. Helaas in niets bekend over orgelbespelingen van Bach in Leipzig. Wel over uitgebreide orgelrecitals in andere steden, waarin hij zich graag als virtuoos presenteerde.
Maar een superieur werk vereist ook een superieur orgel. Bachbiograaf Christoph Wolff opperde daarom het orgel van de Paulinerkirche als kandidaat. Dit instrument van Scheibe, door Bach zelf in 1717 gekeurd, was met zijn 53 registers, drie manualen en pedaal een van de grootste en mooiste orgels van Duitsland. Omdat de Paulinerkirche bovendien fungeerde als universiteitskerk, zal daar een publiek hebben gezeten aan wie deze compositie ook echt besteed was. Om met Wolff te spreken: ‘In dit universitair auditorium, deze zetel der wetenschap, hield men zijn adem in voor de absolute autoriteit op muziekgebied in Leipzig.’


BWV
548

Titel
Prelude en fuga in e klein

genre
orgelwerk

Jaartal
Tussen 1727 en 1731

Stad
Leipzig

Cast & Crew

publicatiedatum 20 maart 2015
opnamedatum 16 september 2014
LOCATIE Grote of Jacobijnerkerk, Leeuwarden
ORGEL Christian Müller, 1727
ORGANIST Reitze Smits
registrant Mayuko Banno
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTORS OF PHOTOGRAPHY Diderik Evers, Ruben van den Broeke
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Dylan Glyn Jones
KLEURCORRECTIE Jef Grosfeld
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Hanna Schreuders
interview Onno van Ameijde
interview Onno van Ameijde
Met dank aan Rob Tigchelaar

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi