BWV 537

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Fantasie en fuga in c klein

BWV 537 uitgevoerd door Erwin Wiersinga
Stiftskirche St. Georg, Goslar-Grauhof

"BWV 537 is een van mijn lievelingsstukken - het is een stuk met een prachtige, intense harmoniek en lyriek."

Krachtig lamento

Een wenende fantasie met een spierballenfuga.

Een lamento pur sang, dat is de Fantasie die voorafgaat aan de Fuga in c klein. De ijle tonen die in de hoogte blijven rondzweven, lijken te wenen om een of ander tragisch verlies. De mismoedige, op verre afstand diep brommende orgeltonen versterken nog eens het gevoel van verlatenheid. Bij de introductie van het tweede thema wordt de lamento-sfeer er niet minder op, want nu beginnen de noten paarsgewijs amechtig steeds verder naar beneden af te dalen. Ook na een uitvoerige herhaling van beide thema’s is het nog niet klaar met de misère, want het eindigt met een vraag.

Een grotere tegenstelling met de erop volgende fuga is nauwelijks denkbaar. Terwijl je na de fantasie in weemoedige sferen verkeert, plons je onverhoeds in een uiterst energiek eerste fugathema. Dit is spierballenmuziek en dat wordt nog eens bevestigd door het tweede thema. Hoger! Hoger! Harder! Harder! Is hier het devies. De noten worden door de toenemende chromatiek steeds meer op elkaar gepropt en krijgen daardoor, met ruimhartige medewerking van het pedaal, de drive van een menigte die koortsachtig de uitgang zoekt. Als een soort toegift keert het begin haast letterlijk terug, waarmee Bach ten slotte toch lijkt te kiezen voor krachtdadig optreden – hoewel hij eindigt in mineur.

Een autograaf van dit ongedateerde werk bleef niet bewaard, en het enige afschrift ging na de dood van Bachs leerling Krebs in 1780 ook bijna ten onder toen een grote rol met manuscripten als oud papier dreigde te worden afgevoerd. Wie precies het stuk van de vergetelheid redde is niet bekend, maar de betoonde daadkracht is in elk geval een eerbetoon aan de compositie zelf.


BWV
537

titel
Fantasie en fuga in c klein

genre
orgelwerk

Jaartal
na 1720

Stad
Köthen/Leipzig

Cast & Crew

publicatiedatum 9 september 2016
opnamedatum 24 augustus 2015
LOCATIE Stiftskirche St. Georg, Goslar-Grauhof
ORGANIST Erwin Wiersinga
orgel Christoph Treutmann, 1731
CAMERAREGIE en montage Onno van Ameijde
CAMERA Maarten van Rossem, Onno van Ameijde
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
interview Onno van Ameijde
PRODUCTIE Jessie Verbrugh

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi