BWV 526

BWV 526

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Sonate nr. 2 in c klein

BWV 526 uitgevoerd door Bernard Winsemius
Waalse Kerk, Amsterdam

Blijft deze typische kamermuziek overeind op een orgel, vraagt Bernard Winsemius zich af.

Concert voor eenmansorkest

Alle typische elementen van een soloconcert gebald in een nieuw genre.

Met het orgel heeft hij de middelen in handen, maar kan de organist ze ook beheersen? Die vraag is pertinent bij Bachs veeleisende orgelsonates, met hun drie volledig autonome stemmen in twee klavieren en pedaal. Deze tweede sonate, die in een van de bronnen als eerste komt, is het model voor nummers 5 en 6: een Allegro opening met afwisselend tutti- en solo-passages, en een fuga tot slot, hier met twee thema’s, het ene klassiek, het andere juist heel verrassend en modern. Bach bewerkte voor deze sonate waarschijnlijk bestaande triosonates, maar die originelen zijn helaas verloren gegaan. 

Zes sonates, BWV 525-530
Rond 1727-1730 introduceerde Bach een nieuw orgelgenre: de triosonate. Als kamermuziek was dit type sonate allang een vaste waarde in de barok, met twee melodie-instrumenten en bas, of een solist en klavier, maar nog nooit klonken de drie stemmen op een instrument. Door handige registratie is ook op orgel een klankrijkdom te bereiken, maar dan begint het pas: de zes sonates gelden namelijk als uitzonderlijk moeilijk. Zo stelt Schweitzer dat “wie deze sonates grondig bestudeert, eigenlijk noch in de oude, noch in de moderne orgelliteratuur nog moeilijkheden zal tegenkomen. […] Hij heeft absolute precisie in zijn spel bereikt, de ultieme voorwaarde van de ware orgelkunst; in dit gecompliceerde triospel is zelfs de kleinste onregelmatigheid immers angstwekkend duidelijk te horen.”
Biograaf Forkel noteerde dat Bach de collectie schreef (of herwerkte uit ouder materiaal) voor de studie van Wilhelm Friedemann, die hij “zo opleidde tot de grote organist die hij later werd”. Misschien is die context ook de reden dat hij de Italiaanse concertstijl hier en daar galant kleurt, geïnspireerd door de opera’s in Dresden waar Friedemann blijkbaar een groot fan van was. De sonates bleven lang invloedrijk, onder meer voor de jonge Mendelssohn. Hun kamermuzikale oorsprong niet te na gesproken, is dit op en top klaviermuziek, met een uniek spel tussen beide handen. De bijna eindeloze variatie in vorm maakt de bundel tot een wereld op zich.


BWV
526

Titel
Sonate nr. 2 in c klein

genre
orgelwerk

serie
zes sonates

Jaartal
1727-32

Stad
Weimar/Leipzig

Cast & Crew

publicatiedatum 30 januari 2015
opnamedatum 25 juni 2014
LOCATIE Waalse Kerk, Amsterdam
ORGEL Christian Müller, 1734
ORGANIST Bernard Winsemius
PRODUCTIE Frank van der Weij
CAMERAREGIE Jan Van den Bossche
DIRECTORS OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg, Ruben van den Broeke
GRIP Antoine Petiet
MUZIEKPRODUCTIE, MONTAGE en MIX Holger Schlegel
BEELDMONTAGE Dylan Glyn Jones
KLEURCORRECTIE Jef Grosfeld
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Marco Meijdam, Zoë de Wilde

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi