BWV 50

All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Nun ist das Heil und die Kraft

BWV 50 door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven
Martinikerk Groningen

Moet je BWV 50 wel een cantate noemen?

Duizelingwekkend netwerk

Van de ontstaansgeschiedenis van dit koorwerk weten we niet veel, maar Bach biedt vocaal vuurwerk van begint tot eind.

Van Nun ist das Heil und die Kraft weten we meer niet dan wel. Staat het stuk op zichzelf of was het onderdeel van iets anders? Voor welke gelegenheid schreef Bach het? Is de achtstemmige versie wel van Bach, of heeft iemand anders Bachs oerversie omgewerkt tot een dubbelkorig geheel?

Er wordt getwijfeld aan de authenticiteit van de standaardversie met acht vocale partijen verdeeld over twee koren. Volgens sommige deskundigen is de dubbelkorigheid door een andere hand later ingevoerd, waarna Bachs oorspronkelijke versie verloren is gegaan. Deze oerversie is door verschillende musicologen gereconstrueerd.
Zie hier de reconstructie van Jan Kleinbussink:

4:04

Ook de bestemming van het werk is onduidelijk. De tekst past goed bij het Michaelsfeest, de naamdag van aartsengel Michaël. Die versloeg volgens het bijbelboek Openbaring in de hemel met zijn engelentroepen de duivel in de gedaante van een draak. Hierdoor werd het kwaad vanuit de hemel op aarde teruggeworpen. Op deze feestdag overheerst dan ook het vertrouwen dat het goede het kwade zal overwinnen. 

Ook is niet zeker of het stuk een zelfstandig geheel is, of we hier met het begindeel of slotdeel van een verloren gegane cantate te maken hebben. Wel zeker is dat Bach hier vocaal vuurwerk biedt van begin tot eind. In de twee even lange delen wordt het stijgende thema, met als hoorbare sleutelwoorden ‘Macht’ en ‘Gott’, steeds herhaald (een enkele keer in dalend spiegelbeeld), terwijl de andere stemmen virtuoze tegenmelodieën brengen; pas aan het eind van elke helft wordt de structuur tijdelijk wat losser. Het resultaat is een duizelingwekkend netwerk van muzikale lijnen, alsof duizend zielen tegelijk God uitbundig loven.


BWV
50

titel
Nun ist das Heil und die Kraft

genre
cantate(-deel)?

Jaartal
onbekend

Stad
Leipzig?

Tekstdichter
tekst ontleend aan openbaring 12:10

Bestemming
Michaelsfeest? (29 september)

Eerste uitvoering
onbekend

Bijzonder
Er wordt getwijfeld aan de authenticiteit van de standaardversie met acht vocale partijen verdeeld over twee koren. Volgens sommige deskundigen is de dubbelkorigheid door een andere hand later ingevoerd.

Cast & Crew

publicatiedatum 3 oktober 2014
opnamedatum 5 oktober 2013
Locatie Martinikerk, Groningen
Dirigent Jos van Veldhoven
Sopraan Maria Keohane
Alt Maarten Engeltjes
Tenor Benjamin Hulett
Bas Christian Immler
KOOR SOPRAAN Monica de Jesus Monteiro, Hilde Van Ruymbeke, Klaartje van Veldhoven, Orlanda Velez Isidro
KOOR ALT Victoria Cassano McDonald, Gemma Jansen, Saskia Kruysse, Elena Pozhidaeva
KOOR TENOR Yves van Handenhove, Diederik Rooker, Kevin Skelton, Ronald Threels
KOOR BAS Donald Bentvelsen, Jelle Draijer, Michiel Meijer, Frank Hermans
VIOOL 1 Shunske Sato, Lidewij van der Voort, Hanneke Wierenga
VIOOL 2 Pieter Affourtit, Anneke van Haaften, Paulien Kostense
Altviool Deirdre Dowling, Jan Willem Vis
Cello Lucia Swarts, Barbara Kernig
Contrabas Joshua Cheatham
Hobo Martin Stadler, Peter Frankenberg, Sarah Aßmann
Fagot Benny Aghassi
Trompet Robert Vanryne, Mark Geelen, Michael Harrison
Pauken Luuk Nagtegaal
KLAVECIMBEL Siebe Henstra
GROOT ORGEL Leo van Doeselaar
REGISTRANT Tim Knigge
PRODUCTIE CONCERT Imke Deters, Marco Meijdam
Productie Frank van der Weij
CAMERAREGIE Lucas van Woerkum
DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY Sal Kroonenberg
CAMERA Robert Berger, Jorrit Garretsen, Sal Kroonenberg
MONTAGE Lucas van Woerkum, Frank van der Weij
MUZIEKOPNAME Leo de Klerk
LICHT Alban Riphagen
PRODUCTIE-ASSISTENTIE Zoë de Wilde
PARTITUURcoaching Jan Van den Bossche
MAKE UP Marloes Bovenlander, Jamila el Bouch, Emine Camadan
CAMERA-ASSISTENT Chris Tjong Ayong
ASSISTENT MUZIEKREGISSEUR Mieneke van der Velden
GELUIDS-ASSISTENTEN Jaap van Stenis, Gilius Kreiken
MUZIEKMONTAGE EN –MIXAGE Leo de Klerk, Frank van der Weij
MUZIEKMONTAGE ASSISTENT Martijn Snoeren
Kleurcorrectie Jef Grosfeld
interview Onno van Ameijde
Met dank aan Jan Haak

Vocale teksten

Origineel

1. Chor

Nun ist das Heil
und die Kraft
und das Reich
und die Macht
unser Gottes
seines Christus worden,
weil der verworfen ist,
der sie verklagete
Tag und Nacht vor Gott.

Vertaling

1. Koor

Nu zijn de redding,
de macht
en het koningschap
van onze God
werkelijkheid geworden,
en de heerschappij van zijn Messias.
Want de aanklager die hen
dag en nacht bij onze God
aanklaagde, is ten val gebracht.

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi