All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Jesus nahm zu sich die Zwölfe

BWV 22 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Sigiswald Kuijken
Waalse Kerk, Amsterdam

Sigiswald Kuijken denkt niet dat Bach heel erg zijn best deed om deze proefcantate extra bijzonder te maken. Hij leverde altijd topkwaliteit.

Zonder frivoliteiten

Probeerde Bach in deze proefcantate aan te sluiten bij de heersende smaak in Leipzig?

Deze cantate schreef Bach als ‘proefstuk’. Hij solliciteerde naar de positie van cantor van de Thomaskirche in Leipzig en mocht als onderdeel van de sollicitatieprocedure twee zelfgeschreven cantates uitvoeren. Uitgangspunt voor deze composities was natuurlijk de tekst, die hij vooraf thuis had ontvangen. Bij het componeren zal hij in eerste instantie daarvan zijn uitgegaan. Dirigent Sigiswald Kuijken denkt niet dat Bach heel erg zijn best deed om deze proefcantate extra bijzonder te maken. Hij leverde altijd topkwaliteit.

Wel wordt soms beweerd dat Bach bij het componeren bepaalde keuzes maakte om zich aan te sluiten bij de in Leipzig heersende smaak. Dat zou je bijvoorbeeld kunnen zien aan het feit dat hij zich niet te buiten ging aan virtuositeit. Hij wist immers nog niet hoe goed de musici in Leipzig precies zouden zijn. Ook koos Bach misschien bewust voor het vermijden van aria’s waarbij de opening aan het einde wordt herhaald, en van recitatieven met alleen continuobegeleiding. Dit soort da capo-aria’s en secco recitatieven waren gebruikelijk in de opera en een deel van de Leipzigse gemeenteraad was van mening dat kerkmuziek niet doorspekt mocht zijn met frivoliteiten uit de opera.

Dat Bach de tekst altijd voorop stelt, is te zien in het eerste deel. Hij verdeelt de lezing uit het Lucas-evangelie in drieën. Zo introduceert hij achtereenvolgens een verteller, de bas die optreedt als Vox Christi en daarna het hele ensemble, dat de verbaasdheid van de leerlingen verbeeldt in een fuga. 


BWV
22

Titel
Jesus nahm zu sich die Zwölfe

genre
cantate

Jaartal
1723

Stad
Leipzig

Tekstdichter
onbekend

Bestemming
zondag Estomihi (de laatste zondag voor de vastentijd begint)

Eerste uitvoering
7 februari 1723

Bijzonder
Een van Bachs twee proefcantates voor zijn aanstelling als cantor van de Thomaskirche in Leipzig.

Cast & Crew

Publicatiedatum 29 juli 2016
Opnamedatum 23 april 2016
Locatie Waalse Kerk, Amsterdam
violoncello da spalla en leiding Sigiswald Kuijken
sopraan Miriam Feuersinger
Alt Damien Guillon
Tenor Wolfram Lattke
Bas Christian Immler
RIPIËNIST sopraan Griet de Geyter
RIPIËNIST alt Barnabás Hegyi
Ripiënist tenor Kevin Skelton
Ripiënist bas Sebastian Myrus
Viool 1 Shunske Sato, Pieter Affourtit
Viool 2 Sayuri Yamagata, Anneke van Haaften
Altviool Staas Swierstra
violoncello da spalla Lucia Swarts
violone Robert Franenberg
Hobo Martin Stadler
Fagot Benny Aghassi
trompet Robert Vanryne
Orgel Leo van Doeselaar
Klavecimbel Siebe Henstra
Regie en montage Bas Wielenga
MUZIEKOPNAME Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Pim van der Lee
AUDIOMONTAGE EN -MIXAGE Guido Tichelman
CAMERA Jochem Timmerman, Martin Struijf, Merijn Vrieling, Chris Reigelt
REGIE-ASSISTENTIE Ferenc Soeteman
LICHT Zen Bloot, Gijs 't Hoen
BEELDTECHNIEK Vincent Nugteren, Justin Mutsaers
camera assistentie Robert Wijermans, Leon Mignon
set techniek Justin Mutsaers, Chris Reichgelt
Data handling Jesper Blok
PROJECTMANAGER Peter Ribbens
PRODUCTIE CONCERT EN OPNAME Marco Meijdam, Imke Deters, Jessie Verbrugh
INTERVIEW Onno van Ameijde
Met dank aan Nienke Meuleman

Vocale teksten

Origineel

1. Arioso (Tenor, Bass, Chor)

Jesus nahm zu sich die Zwölfe und sprach:
Sehet, wir gehn hinauf gen Jerusalem,
und es wird alles vollendet werden,
das geschrieben ist
von des Menschen Sohn.
Sie aber vernahmen der keines
und wussten nicht,
was das gesaget war.

2. Arie (Alt)

Mein Jesu, ziehe mich nach dir,
ich bin bereit, ich will von hier
und nach Jerusalem zu deinen Leiden gehn.
Wohl mir, wenn ich die Wichtigkeit
von dieser Leid- und Sterbenszeit
zu meinem Troste kann
durchgehends wohl verstehn!

3. Rezitativ (Bass)

Mein Jesu, ziehe mich, so werd ich laufen,
denn Fleisch und Blut verstehet
ganz und gar, nebst deinen Jüngern nicht,
was das gesaget war.
Es sehnt sich nach der Welt
und nach dem grössten Haufen;
sie wollen beiderseits,
wenn du verkläret bist,
zwar eine feste Burg auf Tabos Berge bauen;
hingegen Golgatha, so voller Leiden ist,
in deiner Niedrigkeit mit keinem Auge schauen.
Ach! kreuzige bei mir
in der verderbten Brust
zuvörderst diese Welt
und die verbotne Lust,
so werd ich, was du sagst,
vollkommen wohl verstehen
und nach Jerusalem mit tausend Freuden gehen.

4. Arie (Tenor)

Mein alles in allem, mein ewiges Gut,
verbessre das Herze, verändre den Mut;
schlag alles darnieder,
was dieser Entsagung des Fleisches zuwider!
Doch wenn ich nun geistlich ertötet da bin,
So ziehe mich nach dir in Friede dahin!

5. Choral 

Ertöt uns durch dein Güte,
erweck uns durch dein Gnad;
den alten Menschen kränke,
dass der neu' leben mag.
Wohl hie auf dieser Erden,
den Sinn und all Begehren
Und G'danken hab'n zu dir.


Vertaling

1. Arioso 

Hij nam de twaalf apart en zei tegen hen:
Kijk, we gaan op naar Jeruzalem,
en alles zal in vervulling gaan,
wat door de profeten is geschreven
over de Mensenzoon.
Maar zij begrepen er niets van;
het bleef verborgen voor hen
en wat hij zei konden ze maar niet vatten.

2. Aria

Mijn Jezus, trek mij naar je toe,
ik ben bereid om van hier weg te gaan
en naar Jeruzalem en jouw lijden toe te komen.
Het zal mij goed doen als ik het belang
van deze lijdenstijd en tijd van sterven
tot mijn troost kan gebruiken
en goed leer begrijpen!

3. Recitatief

Mijn Jezus, trek aan mij, dan zal ik rennen,
want mijn vlees en bloed begrijpen
volstrekt niet, net zoals jouw discipelen,
wat er gezegd werd.
Vlees en bloed verlangen naar de wereld
en naar wat allen doen;
ze willen beiden,
bij jouw verheerlijking,
een stevige burcht bouwen op de berg van Tabor;
maar niets weten van Golgatha, zo veel van leed,
en hebben geen oog voor jouw nederigheid.
Ach! Kruisig bij mij
in deze verdorven borst
allereerst deze wereld
en de verboden lusten,
opdat ik dat wat jij zegt,
volkomen kan begrijpen
en met duizenden vreugden naar Jeruzalem kan gaan.

4. Aria

Mijn alles in alles, mijn eeuwig goed,
maak mijn hart beter en vergroot mijn
moed; sla alles neer,
wat zich verzet tegen de ontzegging van het vleselijke!
Maar als ik dan geestelijk ben gestorven,
trek mij dan naar je toe in vredigheid!

5. Koraal

Laat ons sterven door jouw goedheid,
wek ons door jouw genade;
maak de oude mens ziek,
zodat hij opnieuw tot leven kan komen.
Zodat hij op deze aarde
met zijn zin en begeerte
en gedachten bij jou mag zijn.


Print

Deze werken vind je misschien ook mooi