All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Unser Mund sei voll Lachens

BWV 110 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven
Grote Kerk, Naarden

Dirigent Jos van Veldhoven werkt graag met 'ripiënisten'. Wat zijn dat eigenlijk?

"Het eerste deel is als een rode loper voor de binnenkomst van het kerstkindje."

Stralende muziek

Bach begroet op feestelijke wijze het net geboren kerstkind.

Het openingskoor van deze cantate trekt onmiddellijk alle aandacht. Bach hergebruikte hier de muziek van zijn Vierde orkestsuite in D groot, BWV 1069, maar voegde daar nog eens een koor en vier solisten aan toe. Zo begroet hij op feestelijke wijze het net geboren kerstkind. Nog een interessant weetje van dirigent Jos van Veldhoven over dit openingskoor: het is een van de weinige stukken waar Bach aanwijzingen in zet voor de afwisseling tussen solo en tutti-stukken.

De tekst van deze cantate legt prachtig uit hoe God in zijn grootsheid dicht bij de kleine mensen op aarde wil zijn. De muziek sluit daar naadloos bij aan. Zo is de grootsheid uiteraard hoorbaar in het openingskoor, maar ook in het recitatief en de krachtige aria ‘Wacht auf’ van de bas met trompetsolo. De alt mediteert in het hart van de cantate over het wonderbaarlijke van de kerstboodschap; God die zijn eigen zoon schenkt en ook laat lijden voor het heil van de mensen. Centraal woord is hier liefde en naast de alt heeft de hobo d’amore dan ook een prominente rol. Voor het duet ‘Ehre sei Gott’ greep Bach terug op het ‘Virga Jesse’ uit zijn Magnificat van een jaar eerder. Bijzonder effectief is ook het sobere slotkoraal, dat contrast biedt met de grootsheid van de basaria ervoor. 


BWV
110

Titel
Unser Mund sei voll Lachens

Genre
Cantate

Jaartal
1725, heruitvoeringen in 1728 en 1731

Stad
Leipzig

Tekstdichter
Georg Christian Lehms, 1711

Bestemming
eerste kerstdag

Eerste uitvoering
25 december 1725

Bijzonder
Bach gebruikte voor het openingskoor de Ouverture uit zijn Orkestsuite nr. 4, BWV 1069 en voor deel 5 één van de ‘Einlagen’ (Virga Jesse) uit het Magnificat.

Cast & Crew

Publicatiedatum 25 december 2016
Opnamedatum 17 december 2015
Locatie Grote Kerk, Naarden
Dirigent Jos van Veldhoven
Sopraan Maria Keohane
Alt Alex Potter
Tenor Charles Daniels
Bas Matthias Winckhler
RIPIËNISTEN SOPRAAN Lucie Chartin, Marie Heeschen, Marijke van der Harst
RIPIËNISTEN ALT Elsbeth Gerritsen, Michaela Riener
RIPIËNISTEN TENOR Immo Schröder, Yves van Handenhove
RIPIËNISTEN BAS Jelle Draijer, Michiel Meijer
Viool 1 Shunske Sato, Annelies van der Vegt, Anneke van Haaften, Lidewij van der Voort
Viool 2 Sayuri Yamagata, Pieter Affourtit, Paulien Kostense
Altviool Staas Swierstra, Jan Willem Vis
Cello Lucia Swarts, Richte van der Meer
Contrabas Robert Franenberg
Traverso Frank Theuns, Doretthe Janssens
Hobo Martin Stadler, Peter Frankenberg, Yongcheon Shin
Fagot Benny Aghassi
Trompet Robert Vanryne, Stephen Keavy, Mark Geelen
Pauken Luuk Nagtegaal
Klavecimbel Siebe Henstra
Orgel Pieter-Jan Belder
Regie Joost Honselaar
Regieassistent Ferenc Soetman
Muziekopname Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Micha de Kanter
Audiomontage -en mix Guido Tichelman
Camera Jochem Timmerman, Rene Holbrugge, Martin Struif, Chris Reichgelt
Licht Zen Bloot
Lichtassistent Patrick Galvin
Beeldtechniek Justin Mutsaers
Settechniek Glenn van den Eerden
Datahandling Charlotte Storm
Projectmanager NEP Peter Ribbens
Productie Imke Deters

Vocale teksten

Origineel

1. Chor

Unser Mund sei voll Lachens
und unsre Zunge voll Rühmens.
Denn der Herr hat
Grosses an uns getan.

2. Arie (Tenor)

Ihr Gedanken und ihr Sinnen,
schwinget euch anitzt von hinnen,
steiget schleunig himmelan
und bedenkt, was Gott getan!
Er wird Mensch, und dies allein,
dass wir Gottes
Kinder sein.

3. Rezitativ (Bass)

Dir, Herr, ist niemand gleich.
Du bist gross,
und dein Name ist gross 
und kannst’s mit der Tat beweisen.

4. Arie (Alt)

Ach Herr, was ist ein Menschenkind,
dass du sein Heil
so schmerzlich suchest?

Ein Wurm, den du verfluchest,
wenn Höll und Satan um ihn sind;
doch auch dein Sohn, den Seel und Geist
aus Liebe seinen Erben heisst.

5. Arie (Sopran, Tenor)

Ehre sei Gott in der Höhe
und Friede auf Erden
und den Menschen ein Wohlgefallen!

6. Arie (Bass)

Wacht auf, ihr Adern und ihr Glieder,
und singt dergleichen Freudenlieder,
die unserm Gott gefällig sein.
Und ihr, ihr andachtsvollen Saiten,
sollt ihm ein solches Lob bereiten,
dabei sich Herz und Geist erfreun.

7. Choral

Halleluja! Halleluja! Gelobt sei Gott,
singen wir all aus unsers
Herzens Grunde.

Denn Gott hat heut gemacht
solch Freud,
die wir vergessen solln zu
keiner Stunde.

Vertaling

1. Koor

Een lach vulde onze mond,
onze tong brak uit in gejuich.
Ja, de Heer had voor ons
iets groots verricht.

2. Aria

Laat uw gedachten en uw overpeinzingen
nu van hier zweven
en snel ten hemel stijgen
en bedenk wat God voor u heeft gedaan!
Hij wordt mens en dat enkel
opdat wij Gods kinderen
kunnen worden.

3. Recitatief

Niemand is als u,
o Heer, u bent groot,
groot is uw naam
door uw kracht.

4. Aria

Ach Heer, wat is een mensenkind voor u,
dat u zo vol smart
naar zijn heil streefde?

Een worm die u vervloekte,
toen de hel en Satan hem omringden;
maar ook uw Zoon, die de ziel en de geest
uit liefde zijn erfgenamen noemt.

5. Aria 

Eer aan God in de hoogste hemel
en vrede op aarde
voor alle mensen die hij liefheeft!

6. Aria

Word wakker, aderen en ledematen,
zing liederen van vreugde,
die onze God zullen behagen.
En jullie, eerbiedige snaren,
dienen hem zo veel lof toe te zingen,
dat het hart en de geest zich verheugen.

7. Koraal

Halleluja! Geloofd zij God,
laten wij allen zingen uit
de grond van ons hart.

Want God heeft ons vandaag zoveel vreugde gegeven,
dat wij die op geen enkel moment zullen vergeten.


Print

Deze werken vind je misschien ook mooi