All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Concert voor drie klavecimbels in d klein

BWV 1063 uitgevoerd door Lars Ulrik Mortensen, Siebe Henstra, Menno van Delft en de Nederlandse Bachvereniging
Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam

"Dit concert draait om een gesprek tussen acht individuen."

Kleurenspel

Een triller in drie rechterhanden: dat kan natuurlijk nooit precies gelijk.

In dit Concert in d klein speelt Bach met één- en veelstemmigheid. Het is een soloconcert, maar dan wel voor drie klavecimbels. Nu eens spelen alle instrumenten dezelfde melodie, dan weer gaan ze hun eigen weg. En zelfs als ze hun eigen weg gaan, zijn er toch de hele tijd lijnen die door twee, drie, of vier handen tegelijk worden gespeeld. En juist wanneer de klavecinisten allemaal iets anders spelen, klinken hun instrumenten eigenlijk toch als één groot samengesmolten instrument.

In het middendeel laat Lars Ulrik Mortensen de klavecinisten hun luitregister inschakelen. Zo klinken hun instrumenten als luiten of mandolines. In combinatie met het kabbelende tempo dat Bach voorschrijft (alla siciliana) doen ze denken aan tokkelende gondeliers. Volgens de achttiende-eeuwse muziektheoreticus Johann Mattheson was een siciliana dan ook een gezang ‘à la barquerole’ (oftewel bootmuziek). Ook hier speelt Bach met kleur: in het refrein spelen de klavecinisten precies hetzelfde, maar je toch hoort dat het drie instrumenten zijn en niet één.

Bach zou Bach niet zijn als er niet ergens iets fuga-achtigs klonk, en die verwachting wordt in het laatste deel ingelost. In een fuga staat onafhankelijkheid voorop. Inderdaad krijgen pas in dit laatste deel ook de tweede en derde klavecinist een echte eigen solo. Maar in de laatste maten van het concert laat Bach de musici toch weer precies hetzelfde spelen. Bijna als een kwinkslag klinkt er zelfs een lange triller in drie rechterhanden tegelijkertijd: die kan natuurlijk nooit precies gelijk.


BWV
1063

titel
Concert voor drie klavecimbels in d klein

genre
orkestwerk (concert)

Jaartal
ca. 1735-1745

Stad
Leipzig

Bijzonder
Waarschijnlijk bewerkte Bach hier een eerder concert. Voor welk instrument dat precies geweest is, is niet bekend.

Cast & Crew

publicatiedatum 8 februari 2019
opnamedatum 15 oktober 2017
locatie Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam
leiding Lars Ulrik Mortensen
klavecinisten Lars Ulrik Mortensen, Siebe Henstra, Menno van Delft
viool 1 Shunske Sato
viool 2 Anneke van Haaften
altviool Deirdre Dowling
cello Lucia Swarts
contrabas James Munro
regie Lucas van Woerkum
regieassistent Stijn Berkhouwer
muziekopname Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Pim van der Lee
audiomontage en -mix Guido Tichelman
Camera Jochem Timmerman, Martin Struijf, Thijs Struick
Licht Zen Bloot
Settechniek Dennis van Hoek
Datahandling Jesper Blok
projectmanager NEP Peter Ribbens
Interview Onno van Ameijde, Marloes Biermans
Productie concert Marco Meijdam
productie film Jessie Verbrugh

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi