All of Bach: een project van de Nederlandse Bachvereniging

Vioolsonate nr. 3 in E groot

BWV 1016 uitgevoerd door Shunske Sato en Menno van Delft
Concertgebouw, Amsterdam

Shunske Sato over BWV 1016

Een liefdesduet

Bach wakkert het vuur aan tussen klavecimbel en viool.

“Sie machen mir viel Vergnügen, ohngeacht sie über 50 Jahre alt sind”, aldus Bachs zoon Carl Philipp Emanuel in 1774. Hij stuurde toen Bachs zes sonates voor viool en klavecimbel, BWV 1014-1019, naar Johann Nikolaus Forkel, die bezig was met een biografie over vader Bach. Carl Philipp Emanuel vervolgt dan “es sind einige Adagii darin, die man heut zu Tage nicht sangbarer setzen kann.” Als er één Adagio het label ‘zangerig’ verdient, is het wel het derde deel van de Sonate in E groot. Carl Philipp Emanuel noemde Bachs zes sonates overigens 'Claviertrios'. De viool en de rechterhand van het klavecimbel zijn namelijk gelijkwaardige partners, terwijl de linkerhand een aparte baspartij speelt – echte triosonates dus.

Blijkbaar gaf de collectie van zes Bach zelf ook veel plezier. Hij schreef ze al relatief vroeg, in Köthen, maar heeft er tot zijn dood aan gesleuteld. Bijvoorbeeld toen hij in Leipzig kamermuziek maakte met zijn Collegium Musicum.

Heeft het klavecimbel in het trage openingsdeel van de Sonate in E groot nog een begeleidende rol – maar wel een zeer mooie, vol elegante ‘buigingen’ – in het Allegro wisselen de spelers al enthousiast thematisch materiaal uit. Het terecht beroemde Adagio zou dan weer een klassieke passacaglia kunnen zijn, ware het niet dat de viool al snel de ‘begeleidende’ akkoorden op zich neemt en het klavecimbel alle ruimte laat. Hier is de muzikale verstrengeling compleet: de muzikale partners kronkelen wellustig om elkaar heen. Een uitbundig slotdeel pakt uit met twee thema’s: ter begin en besluit een flitsende achtbaan van snelle loopjes, in het midden een meer lyrische lijn in wiegende triolen.


BWV
1016

titel
Sonate in E groot

genre
kamermuziek (vioolsonate)

serie
zes sonates

jaartal
1717-1723

stad
Köthen

Cast & Crew

publicatiedatum 15 juli 2016
opnamedatum 17 oktober 2015
locatie Concertgebouw, Amsterdam
viool Shunske Sato
klavecimbel Menno van Delft
Cameraregie en montage Dick Kuijs
Muziekopname, -montage en -mix Everett Porter
Camera Martine Rozema, Caroline Nutbey
studio-assistentie Marijn Kooy
licht Tim Groot
Productie concert Imke Deters
Productie Jessie Verbrugh
Interview Gijs Besseling, Kasper Koudenburg

Vocale teksten

Origineel

Vertaling

Print

Deze werken vind je misschien ook mooi